Grenzen stellen
Op een daltonschool leren kinderen veelal zelfstandig kennis en ervaring op te doen. Vrijheid is noodzakelijk om eigen keuzes te kunnen maken, eigen wegen te vinden. Maar vrijheid betekent niet dat alles zomaar kan en mag. “De ideale vrijheid is geen vrijblijvendheid en nog minder is het ongedisciplineerdheid. Het kind dat maar doet waar het zin in heeft, is niet vrij. Integendeel, het wordt een slaaf van slechte gewoontes, egoïstisch en ongeschikt voor een leven met anderen”, stelt Helen Parkhurst. De docent biedt iedere leerling dus structuur om vrijheid binnen grenzen te leren hanteren.

Verantwoordelijkheid leren
Vrijheid betekent in het daltononderwijs: kunnen omgaan met verantwoordelijkheid. Uitgangspunt is het vertrouwen in de eigen kracht van ieder kind. Docent en leerling maken samen afspraken over de leerstof. De leerling schat zelf in wat het nodig heeft om een taak te kunnen doen en in hoeveel tijd. Achteraf legt het verantwoording af aan de docent.

Stap voor stap
Het leren omgaan met vrijheid gaat stap voor stap. Naarmate jongeren zich verder ontwikkelen, worden taken omvangrijker en complexer.